15 déc. 2005

Bondeziroj

Vaganto, senhejma vojaĝanto bone scias ke ne decas alligiĝi al lokoj, personoj, aĵoj kaj eventoj. Li aŭ ŝi nur trapasas, sen postmeti ian ajn spuron. Tiu persono estas kvazaŭ vento kaj lia/ŝia ĉeesto ege efemera. Ĉar mi ne scias kiam denove mi povas skribi en la E-blogo Beĉjo, do permesu al mi esprimon de miaj bondeziroj okaze de la festo de kristnasko kaj nova kristana jaro 2006 al legantoj de mia blogo.

Gajan Kristnaskon kaj Bonan Novjaron!
Joyeux Noël et Bonne Année!
Merry Christmas and happy new year!

¡Feliz Navidad y próspero año nuevo!
God jul och gott nytt år!
.کريسمس و سال نوی ميلادی بر شما مبارک باد

Interesa E-blogo

14 déc. 2005

komenco de fino

La svisa filozofo Denis de Rougemont diras:

La décadence d'une société commence quand l'homme se demande: "Que va-t-il arriver?" au lieu de se demander: "Que puis-je faire?"

La dekadenco de unu societo komenciĝas tiam kiam la homo sin demandas: "kio okazos?" anstataŭ sin demandi "kion mi povas fari?".

13 déc. 2005

Omaĝo al lumo

St. Lucia en Svedio© foto de reprezentanto de st. Lucia el sweden.se
Hodiaŭ la 13-an de decembro en skandinavaj landoj inter kiuj ankaŭ Svedio oni festas procesion de Lucia (svd. luciatåg). Ĝi havas fonojn ĉe paganaj tradicioj de la vintra solstico sed depost longtempe okazas omaĝe al Sankta Lucia de Sirakuzo kiu estas kristana sanktulino. Dum la festo virinoj kiuj portas kandelojn ĉirkaŭ siaj kapoj defilas kaj kantas lucia-kantojn kiel Natten går tunga fjät (La nokto iras kun pezaj paŝoj) aŭ Sankta Lucia, ljusklara hägring (Sankta Lucia, brila iluzio) aŭ Ute är mörkt och kallt (Eksteren estas malluma kaj malvarma). Lucia de Sirakuzo estas agnoskita kiel sanktulino per ambaŭ katolika kaj ortodoksa branĉoj de Kristanismo. Oni malmulte scias pri ŝia reala vivo. Kiel historia fakte ni nur scias ke ŝi estis murdata dum persekutado de krsitanistoj en Sirakuzo en 303 p.K en epoko de Diokleciano. Laŭ legendo por torturi ŝin oni elguĝis ŝiajn okulojn sed ŝi mirakle ankoraŭ povis vidi sen ili. En Svedio oni omaĝon la sanktan lucian depost tempo kiam Svedio ankoraŭ estis katolika lando. Tiu ceremonio estas postrestinta post la reformiĝo de la lando en 3-a jardeko de la 16-a jarcento kiam Svedio iĝis protestanta lando. En la moderna erao en Svedio oni elektas sinjorinon kiel nacia prezentanto de Sankta Lucia kaj ŝi paradas en Urbo iros al hospitaloj, lernejoj kaj vizitos maljunulojn. En lernejoj ankaŭ knabinoj vestas kiel Sankta Lucia kaj defilas. Hodiaŭ matene en mia laborejo mi vidis knabinojn kiuj estis el iu bazlernejo de Stokholmo kaj iuj el ili havis ornamaĵojn sur siaj kapoj kaj estis surmetintaj blankajn robojn.

Miaj antaŭaj skribaĵoj pri festoj en Svedio tie kaj tie.

8 déc. 2005

Kutimo al katastrofo

Mi intencas malpli skribi pri aktualaj okazaĵoj en Irano, ĉar mi opinias ke miaj skribaĵoj ĉi-rilate estos malpli objektivaj, pro tio ke mi ne loĝas tie. Bedaŭrinde novaĵoj pri kraŝo de aviadilo en Tehrano instigas min al skribo pri tiu katastrofo. Ja irananoj bedaŭrinde kutimas al katastrofoj. En la dissendolisto de iranaj esperantistoj Reza Torabi komitatano de IREA skribas:
Kiom malfacilas vivi en lando kie salajro de tombofosisto estas pli alta ol homa animo*
Denove kaj kiel kutime falis aviadilo kaduka kaj "martiriĝis" dekoj da niaj samlandanoj. Nia registaro dum pretendas ke jam surlokigis atomenergion kaj espereble baldaŭ ili sukcesos krei "ŝiajaan nuklean bombon" kadukaj aviadiloj unu post la alia falas teren kaj ĉielenirigas niajn samlandanojn kaj tutsimple neniu krizo tiurilate okazas. Neniu respondeculo hontas kaj neniu protestas. Kion diri? ... mi lacas jam (re)diri kondolencon al ni mem ... ne eblas "enspiri" kaj fizike kaj anime en grizega Tehrano...
Kaj ni atendas nian vicon
Kaj pasigas tagon kaj nokton!*


*de Ahmad Ŝamlu nia forpasina poeto.
Kompreneble ĉi foje oni ne plu povas kulpigi la naturon, sorton aŭ eĉ pekojn de irananojn (kontraŭ islamo) tiel kiel ofte okazas post tertremoj aŭ dum inundoj. Malgraŭ tio, oni en la ŝtataj medioj ankoraŭ parolas pri kulpo de la granda satano, Usono. Kial? Kraŝo de aviadilo en TehranoĈar post ostaĝprenado de diplomatoj en la Usona ambasado en Tehrano kaj malkaŝiĝo de malamikeco de Islama respubliko rilate Usonon, tiu lando sankciis Iranon. Ĉar tiu sankcio malheplas aĉetadon de novaj aviadiloj el Usono same kiel riparadon de la malnovaj aviadiloj kiujn oni aĉetis en reĝimo de Ŝaho kaj antaŭ la islama revolucio. Bedaŭrinde oni ne atentas ke dum la islama respubliko povas aĉeti misilojn je kosto de 700 M$ el Rusio kial ĝi ne povas aĉeti novajn aviadilojn el tiu mem Rusio. Kial ŝtato kiu pretendas ke ĝi por sia nuklea programo bezonas al helpo de neniu alia lando ne povas teni siajn aviadilojn en bona situacio? Kial iu ŝtato devas elspezi tiom da mono por sendi sputnikon al spaco dum ĝi eĉ ne kapablas teni aviadilon en aero? Kiam ili volas ĉesi fanfaronadon pri progresoj en la islama respubliko? Kaj pli grava demando; se la islama respubliko ne kapablas sekurigi flugojn de siaj aviadiloj kiel ĝi volas sekurigi fukciadon de nuklea instalaĵo? Tiel ŝajnas ke la regantoj en la islama respubliko ne trovas tiujn ĉi demandojn gravaj.

Mia kondolenco al irananoj.
P.S: Eble okcidenta leganto diros ke akcidentoj ĉiam kaj ĉie okazas. Sed bedaŭrinde la nombro de akcidentoj en Irano tro multnombras kaj kontraŭe al aliaj lokoj neniu respondeculo pro ili puniĝas. Ankaŭ la ŝtato ne pripensas metodojn por malhelpi okazojn de estontaj akcidentoj.

7 déc. 2005

Ankoraŭ pri la kordoteorio

Tiel ŝajnas ke inter tiom da fizikstudintaj esperantistoj kiuj ankaŭ skribas blogojn mi estas nura persono kiu malgraŭ mia volo iĝis advokato de diablo kaj devas defendi sciencecon de la kordoteorio. Tio ne ĝenas min ĉar pro miaj opinioj rilate priamoraĵojn kaj Esperanto mi estas jam servinta en tiu ĉi posteno. Temante aferon de la kordoteorio, problemo kun mi estas tio ke, mi estas jam pretermetinta timon de aŭtoritatuloj (almenaŭ en fiziko) kaj mencio de nomo de gravaj fizikistoj kiel ekzemple Lawrence Krauss (blogaĵo de Ken Miner en la 26-an de novembro) plu ne timigas min. Tiuj kiuj laŭ maniero de Krauss komparas la kordoteorion kun la teorio de inteligenta planado faras du erarojn. Unue ili pretendas ke la kordoteorio ne estas matematike eleganta ĉar ne rezultigas formulon kiel
E = mc²
kaj due ĝi kiel la teorio de la inteligenta planado ne estas malpruvebla. Tiuj argumentoj pli celas nefakulojn. Fizikstudinto scias ke la teorio de relativeco estas ĉio krom nur tiu fama formulo E = mc². Rigardeto al matematikaj priskriboj kiuj sidas malantaŭ ambaŭ speciala kaj ĝenerala relativecoj montras ke ili ankaŭ ne malpli ol la matematiko de la kordoteorio aspektas kiel spagetoj (transformo de Lorentz, tensora algebro, diferenciala geometrio k.s). Multaj aliaj teorioj de la fiziko baziĝas sur komplikaj matematikaj priskriboj sed neniu asertas ke ili ne estas elegantaj (ekzemple priskrbo de korpuskloj pere de kvarkoj kaj t.n. la kvantuma kromodinamiko - Quantum Chromodynamics - QCD). Alia pretendo estas tio ke la kordoteorio same kiel la teorio de la inteligenta planado ne estas malpruvebla. La kritikantoj ofte ne notas ke nemalpruvebleco de la kordoteorio ne estas pro ĝia konsisteco sed nemalpruveco de la teorio de la inteligenta planado estas pro ĝia konsisteco. Oni ne povas proponi kian ĥaoson devus ekzisti en la mondo por konkludi ke ĝi ne estus planita de inteligenta estaĵo. La kordoteorion oni povas malpruvi ĉar ĝi parolas pri (elektraj) ŝarĝoj, spinoj, masoj kaj aliaj fizikaj mezureblaj kvantoj. Iuj estas malesperintaj pri la kordoteorio ĉar por testi ĝin necesas energioj ekstremege pli grandaj ol nuntempe atingeblaj energioj (oni parolas pri akceliloj je longeco de la Lakta Vojo). Sed iuj aliaj ankoraŭ esperas eltrovon de metodoj por testi ĝin. Ekzemple eblas proponi metodojn por nedirekta observo de ĝia ĝusteco. Fizikistoj bone scias ke neniu akcelilo povas ebligi senperan observon de kvarkoj en korpuskloj sed ili pere de nedirektaj indikoj estas jam konvinkitaj pri ilia ekzisto. Ankaŭ oni povas matematike kaj priserĉante nekoherecon defii la kordoteorion. Do pro sia konsisteco (ĉar parolas pri jam difinitaj kaj mezureblaj fizikaj kvantoj sed ne iu nedifinita kvalito kiel inteligento) la kordoteorio estas malpruvebla.
Finfine mi atentigu ke la kordoteorio ne estas la nura propono por interrilatigi la kvantuman mekanikon kaj la gravito. Jam ekzistas aro da teorioj kiuj diversmaniere provas fari tion. Ili nomiĝas kvantumaj teorioj de la gravito kaj inter ili unu serioza rivalo de la kordoteorio estas maŝa kvantuma gravito [ang. Loop Quantum Gravity].

5 déc. 2005

E-movado en du landoj

Hieraŭ mi studis la situacion de Esperanto en du landoj; Italio (ĉar la venontjara universala kongreso okazos tie) kaj Kanado (ĉar mi iros tien). Por fari tion mi rigardetis tra la lasta Esperanta gvidlibro kiun mi havas (tiu de 2002). Jen informoj kiujn mi trovis?
Ĉi-jara UK-o en Florenco estos la tria UK-o en Italio. La unua okazis en Romo en 1935 (kun 1442 partoprenantoj) kaj la dua en Bologna en 1955 (1687). En Italio ankaŭ estas okazintaj du internaciaj junularaj kongresoj (esperantistaj); en 1955 en l´Aquila kaj en 1997 en Assisi. Kvar fakaj asocioj situas en tiu lando (laŭ gvidlibro de 2002); Internacia Asocio de Bibliistoj kaj Orientalistoj (IABO), Eŭropa Esperanto-Unio (EEU), Internacia Katolika Unuiĝo Esperantista (IKUE), Tutmonda Esperantista Vegetarana Asocio (TEVA). En Italio la Nacia Esperanto-Biblioteko kaj Arkivo apartenas al la ŝtata arkivo de la urbo Massa kaj havas kolekton da 7250 volumoj pri aŭ en Esperanto. En 2002 tiulanda asocio, Itala Esperanto-Federacio havis 1010 membrojn kaj Itala Esperantista Junularo (IEF) 200. En la sama jaro du membroj de la Akademio de Esperanto havis adresojn en Italio; Renato Corsetti kaj Carlo Minnaja.
En Kanado nur estas okazinta unu universala kongreso; en 1984 en Vankuvero (802), kaj unu junulara kongreso en 1992 en Montrealo. Neniu faka asocio ekzistas en Kanado kaj nomo de neniu biblioteko de tiu lando menciiĝas en gvidlibro de 2002. En tiu jaro Kanada Esperanto-Asocio havis 150 membrojn kaj Junulara Esperantista Kanada 15. En 2002 neniu loĝanto de tiu lando estis membro de la Akademio de Esperanto.

P.S: Hieraŭ mi forgesis skribi ke kvankam ne konsiderata kiel faka asocio tamen kiel asocio kies laboro ege rilatas Esperanton, The Esperantic Studies Foundation (fondaĵo por studoj pri Esperanto) situas en Kanado (ĝia direktoro estas Dr-o Mark Fettes).

1 déc. 2005

Klakulprogramo por poŝkomputilo

RDCalc
Ĝis nun mi estas dufoje skribinta blogaĵojn pri mia poŝkomputilo (HP - ipaq 1915 - tie kaj tie). Por tiuj kiuj kiel mi bezonas fari scienc/inĝenierajn kalkulojn mi rekomendas programon kiun mi uzas sur ĝi. Tiu programo estas RDCalc. Mi uzas ĝian version 2.0. Ĝi estas sufiĉe pova kaj havas grafikajn kapablojn. Ankaŭ oni povas skribi programojn por ĝi, uzi ĝin por trans-ŝanĝo de mezurunuoj kaj statistikaj kalkuloj.