29 avr. 2010

Bleach (animacio)

Oni diris, "se vi deziras vere kompreni la filozofion lernu la germanan lingvon, por la sociologio la francan kaj por la psikologio la anglan". Tiu diraĵo volas diri, ke koceptoj pli bone elkompreniĝas se oni scipovas la penslingvon de proponantoj/priklarigantoj de tiuj konceptoj.

Por mi la japana lingvo estas ĉefe lingvo de bonaj animacioj kaj mangaoj. Mi estas jam provinta kompreni kaj lerni subtilaĵojn de japanaj vortoj uzataj en miaj ŝatataj animacioj [ekzemple pri la vorto Zanpakuto ĉi-tie]. Dum mi sekvas la japanan animacion 'Bleach' kiu estas tradukita al la angla, iam mi sentas, ke la anglaj vortoj kaj frazoj ne bone esprimas verajn celojn de la animacio. Ekzemple antaŭ nelonge mi rigardis epizodon en kiu la ĉefa protagonisto Iĉigo (en. Ichigo) batalas kontraŭ oponanto Amagai. Mia impreso estis tio, ke kialojn esprimitajn de Iĉigo por klarigi, ke kial li riskas sian vivon batalante kontraŭ Amagai ne estis konvinkintaj. Mi ankoraŭ havas amaran impreson, ke tie eble la angla lingvo perfidis min. Ĉu la kialoj de Iĉigo en la japana lingvo ankaŭ estis same lamaj? Eble mi neniam ekscios tion!

25 avr. 2010

Sed li amas vin!

... religio estas efektive konvinkinta homojn, ke ekzistas nevidebla viro ... vivanta en la ĉielo ... kiu observas ĉion kiun vi faras, en ĉiu minuto de ĉiu tago. Kaj tiu nevidebla viro havas liston de dek specialaj aferoj kiujn li ne ŝatas esti farita de vi. Kaj se vi faras iun de tiuj dek aferojn, li havas specialan lokon plena de fajro, fumo, brulado, torturo kaj angoro kien vi estos alsendita por vivi kaj suferi kaj bruli kaj sufokiĝi kaj plori por ĉiam kaj ĉiam ĝis la fino de la tempo...sed li amas vin.

... religion has actually convinced people that there's an INVISIBLE MAN...LIVING IN THE SKY...who watches every thing you do, every minute of every day. And the invisible man has a list of ten special things that he does not want you to do. And if you do any of these ten things, he has a special place full of fire and smoke and burning and torture and anguish where he will send to live and suffer and burn and choke and scream and cry for ever and ever 'til the end of time...but he loves you. [George Carlin, from "You Are All Diseased"]

22 avr. 2010

Vortoj en la komerco

Hodiaŭ kun amiko ni parolis pri asekuroj. Ili estas tiuj kontraktoj pri kiuj oni konsentas kun iuj kompanioj kaj okaze de perdo aŭ domaĝo, tiuj kompanioj supozeble devas pagi kompensan monon al la persono. Nu! Mia amiko kaj mi konsentis, ke en plejparto de okazoj asekuraj kontraktoj almenaŭ por ni du ne funkciis laŭplane. En mia kazo, askuraj kompanioj antaŭmetis regulojn laŭ kiuj ili plu ŝuldas nenion al mi. Ofte kiam oni subskribas asekuran kontrakton tiu persono ne havas tempon kaj energion por legi tiujn regulojn sur la kontrakto (ili ofte estas skribitaj pere de tre malgrandaj literoj kaj kun hela inko sur dorso de la kontrakta folio). Eĉ se oni kapablus legi ilin, tiuj reguloj estas skribitaj ne en la norma angla lingvo komprenebla per scipovantoj de la lingvo sed en stranga lingvo kiun nur eble ĝinoj komprenus. Ĉiuokaze post tiu ĉi interŝanĝo mi pensis pri efiko de la lingvo en financo. Ekzemple konsideru varon; se tiu varo vendiĝas rabate oni mencias ĝin kiel "rabato de la prezo por la varo A estas ĝis B" (anglalingve "up to B$"). Tio signifas ke plejeble neniu ĝuos tiun rabaton B sed io multe malpli ol ĝi. Same kiam oni mencias prezon de varo, oni diras ekde la prezo B (anglalingve "beginning from B$"). Tio signifas, ke oni neniam kapablas aĉeti la menciitan varon je prezo B sed devas pagi multe pli ol ĝi. Ekzemple vojaĝa flugbileto komenciĝas ekde 200$. Tio estas ekskluzive de kostoj kiujn oni devas pagi pro impostoj, fuelo de la aviadilo, servoj de la flughaveno, uzo de necesejo en la aviadilo, manĝaĵoj kaj trinkaĵoj dum la flugo k.s. Estas stranga, ke homoj ofte senkonscie estas influitaj de tiaj artifikoj.

17 avr. 2010

Bela rakonto-muzikaĵo

Igor Krutoi estas rusa komponisto. Tiu ĉi rakontomuzikaĵo farita de li estas (laŭ mia opinio) ege bela. Rigardu ĝin kaj ĝuu!

14 avr. 2010

Kiu estas influa?

Opinisondado ĉiam estas tikla afero. Opinisondantoj devas ĉiam strebi pli bone komprenigi siajn intencojn al la opinisondotoj. Tiu interkompreniĝo iam ne bone okazas ĉar la enketistoj ne prezentas siajn demandojn ĝuste kaj kompreneble (ĉu malbona lingvouzo aŭ malpreciza frazfarado). Sed ankaŭ tio eblas, ke iuj opinisondadoj fiasku ĉar la respondintoj ne atente zorgas pri intencoj de la enketistoj. Iu instruisto mia diris, ke plejparto de la ordinaraj homoj ne scias kiel aŭskulti aliajn. Kiam oni parolas al tiaj homoj, ili cerbumas por pretigi argumentojn kontraŭ tiu parolo aŭ pravigi/plifortigi siajn proprajn vidpunktojn rilate al temo de la parolo. Tiu instruisto mia opiniis, ke eble nur psikoterapiistoj pro sia profesia edukado scias kiel aŭskulti aliajn homojn. Mi ne scias tion sed opinias, ke opinisondado estas ege tikla afero.

Ekzemple en la novaĵretservo Evento super ĉiu artikolo estas opinisondado. Oni demandas pritaskojn de legantoj pri la artikolo. Mi mem komprenas, ke prizorgantoj de la retejo deziras scii, ke la legantoj kiel taksas teknikan prezenton de novaĵoj (objektiveco, apogo sur pli fidindaj fontoj kaj aliaj ĵurnalistaj kriterioj pri korekta informado). Ili volas scii opinion de legantoj pri kvalito de sia laboro. Sed iuj legantoj miaopinie miskomprenas intencon de la prizorgantoj kaj pensas, ke oni estas demandita ilian opinion pri la novaĵo mem. Ekzemple se mi ne ŝatas regiastaron de iu lando kaj la novaĵo temas pri fiasko de tiu regiatsro, mi taksu la novaĵon bone. Aŭ se mi havas malfavoran opinion pri enhavo de iu novaĵo mi taksu ĝin malbone.

Sama afero okazas pri interreta opinisondado per la revuo "Time" rilate la plej 100 influaj personoj en 2010. Oni ne demandas pri simpatio sento de opinisondatoj al personoj sed kiel ili taksas influon de personoj. Nu! Tie inter la plej influaj laŭ la voĉdonintoj estas Lady Gaga! Irananoj kiuj estas ekscitataj amase voĉdonis por ke Mir-Hosejn Musavi estu la unua en la listo. Ankaŭ mi pensas, ke multaj sud-koreanoj estas voĉdonintaj por Ja-Na Kim (artsketistino). Mi persone ne opinias, ke Musavi havis tutmondan influon ekster Irano. Ja li estis ege influa en Irano sed ne ekster ĝi. Mi pensas, ke multaj voĉdonintoj simple ne estas komprenintaj, ke kio signifas influa.

11 avr. 2010

Tiom da perdo

Al polaj amikoj kaj polaj esperantistoj mi kondolencas pro aviadila tragedio dum kiu multaj poloj inkluzive gravan nombron el tiulandaj registaranoj pereis. Hodiaŭ multaj amaskomunikiloj en Kanado informas pri la evento. Unu demando estas, ke kial tiom da polaj responsuloj vojaĝis kune kaj per sama aviadilo. Tiel ŝajnas, ke en Kanado (laŭ respondo de la registaro al demando de la novaĵagentejo CBC) pli ol ok ministroj (aŭ altrangaj responsuloj) ne rajtas vojaĝi per iu sama aviadilo. Mi pensas, ke en Usono ankaŭ la prezidento kaj vicprezidento ne rajtas vojaĝi kune. Sed eblas, ke tiurilate mi eraras.

P.S: Hodiaŭ mi trovis tiujn konsilojn de la kanada aŭtoritato por nacia sekureco pri aviadila vojaĝo de ministroj. Tie oni skribas "Ministers should make every effort to make joint use of aircraft in the interests of efficient use of government resources; however, no more than eight ministers of the Crown are to travel on the same aircraft at the same time". Ĝia traduko estas: "Ministroj devas strebi komunan uzadon de la ŝtata aviadilo pro pli efika uzado de la regiataraj rimdeoj; tamen, ne plu ol ok ministroj voajaĝu pere iu sama aviadilo en samtempe". Kvankam tiuj konsiloj estas registrataj nur kiel arkivo (de la jaro 2006) sed mi pensas, ke parto de ili ankoraŭ hodiaŭ estas uzataj.

8 avr. 2010

Konfuzaj mallongigoj

En la kanada angla lingvo ekzistas du mallongigoj kiuj en la skribitaj novaĵoj ofte uziĝas kaj konfuzas min: por la posteno de ĉefministro oni uzas la mallongigon PM (en. Prime Minister - ekzemple oficejo de la ĉefministro skribiĝas PMO - en. Prime Ministre Office) kaj por membroj de parlamento oni skribas MP (en. Member of Parliament). Mi devas ĉiam atenti ne konfuzi ilin.

7 avr. 2010

Lingvoj kiel elaperantaj kvalitoj

Eblas tra ĉi-tiu blogskribaĵo en la retejo de Esperanto-USA trovi interesan artikolon. Ĝi kun titolo "Math lessons in Mandarin? Local schools go global" [eo. Matematikaj lecionoj en la mandarena lingvo? lokaj lernejoj iĝas tutmondaj] temas pri instruo de matematiko en la normĉina en lernejo en Usono. Interesa tamen ne estas la artikolo sed reagoj al ĝi. Jen du ekzemploj:

DarienXYZ : This is ridiculous. Another nail in the coffin of destroying the identlty [identity*] of America. Besides, Mandarin Chinese is a totally archaic language with an absurd amount of pictogram characters that have no place in modern technology and computing. I am not against learning a second language, but it should be the choice of the individual, not the school and not intertwined with outher curriculum studies like math. As it was said before, ENGLISH is the universal language of business and no other.

The Truncheon: This is AMERICA, and this is the LANGUAGE OF THE LAND. ENGLISH. USE IT!!!

Mi pensas, ke nia lingvista amiko el Usono estas jam skribinta, ke oni ne devas plori pro malapero de lingvoj. Tio laŭ li estas natura evoluo. Lingvoj evoluas kaj kelkaj el ili formortas. Mi ne scias kion li respondos al siaj samlandanoj kiuj timas malaperon de la angla lingvo (kaj perdo de la usona identeco) en Usono nur okaze de instruo de la normĉina kiel dua lingvo. Sed miaopinie li pravas, ke oni ne devas timi kaj plori evoluon kaj eventualan malaperon de lingvoj.

Ĉi-tie en Kanado mi sentas min feliĉa, ke ĉiuj civitanoj almenaŭ ĝis nun devas agnoski ekziston de du oficialaj lingvoj (por la franclingvanoj la angla kaj por la anglaparolantoj la franca). Eble tio estas kaŭzinta ke kompare al usonanoj, kanadanoj estas multe pli akceptemaj kaj komprenemaj rilate aliajn kulturojn kaj aliajn lingvojn ĉirkaŭ si. Ili multe pli malavare pardonas lingvajn erarojn de homoj ĉirkaŭ si kaj ne koleriĝas aŭ subtaksas meritojn de personoj pro tiuj ĉi eraroj (tio ne signifas, ke almigrintoj ne devas strebi bone kaj pli bone lerni oficialajn lingvojn de la lando).

Mi antaŭe estas skribinta pri elaperantaj kvalitoj kaj eĉ estas filozofiumado ĉirkaŭ tiu ĉi koncepto. Tie mi esprimis mian teorion (en literatura senco de la vorto teorio kaj ne la scienca senco - en la scienco teorio estas surbaze de observoj kaj apogita de ili sed en la literaturo teorio estas surbaze de hipotezo kaj apogita de nur ekzemploj), laŭ kiu apero de elaperanta kvalito malhelpas denovan elaperon de simila kvalito. Tie mi filozofiumis, ke ekzemple elapero de vivo sur la tero estas ŝanĝinta kondiĉojn kaj pro tio hodiaŭ ni ne vidas elaperon de vivaj estuloj el nevivaj materialoj. Same elapero de la materia universo malhelpas elaperon de simila universo denove aŭ tuj kiam inteligentaj estuloj aperis sur la tero neniu alia specio kapablos atingi tiun nivelon sur nia planedo. Nun mi deziras pli vastigi mian filozofiumadon. Kial la angla en la nordameriko iĝis la superreganta lingvo? Kialo de tio ne gravas. Laŭ mia filozofiumado unufoje kiam tio okazis kondiĉoj estas tiom ŝanĝitaj, ke ni ne plu vidos anstataŭiĝon de la angla pere de alia lingvo en tiu ĉi parto de la mondo. Al tiuj angoraj usonanoj mi devas diri, ke ne timu! Neniu lingvo superregos super la angla en Usono (kaj en granda parto de Kanado).

* Kio estas identeco de Usono? Mi havas problemon por kompreni la nocion identeco.

6 avr. 2010

Tabuleta komputilo de Apple

La firmao Apple ĝis nun estas profunde ŝanĝinta multajn aspektojn de niaj interagoj kun teknologio. Ĝi estas la unua populariginto de musoj, grafikaj mastrumaj sistemoj kaj uzo de akcelomezuriloj por detekti movojn de komputiloj. Malgraŭ ĉiuj sarkasmoj kaj riproĉoj la lastatempaj produktoj de la firmao Apple kiel multkapablaj telefonoj iPhone, muzikludiloj iPod k.s. daŭre efikas niajn vivojn kaj maneirojn laŭ kiuj ni uzas teknikaĵojn. Al la supra listo oni devas aldoni la tabuletan komputilon iPad. Nur dum la unua tago de ĝia prezento al la publiko oni vendis pli ol 300000 iPad-ojn. Sed kio estas interesa pri ĝi? Ĉu la fakto, ke ĝi funkcias per unu kompleta ŝargo de siaj piloj daŭre dum 10 horoj?

Por mi nenio estis pli interesa ol ĝia procezilo A4 je kadenco 1GHz. Tiel ŝajnas, ke agantoj de la retservo iFixit estas nudigintaj ĝin kaj renversa inĝenierarto estas rivelinta, ke ĝi kombinas nur unu komputantan elementon (plejeble ARM Cortex a8) kun unu grafika elemento (plejeble PowerVR SGX 535). Tio ne estas revolucia procezilo. Kompare al tio dum somero de ĉi tiu jaro oni atendas alvenon de la tabuleta komputilo ADAM de la grupo Notion Ink kiu estas dotita de pli potenca procezilo NVIDIA Tegra 2. Ĝi ankaŭ estas malpli multekosta kaj disponigas pli bonan ekranon 'PixelQi'. La procezilo Tegra 2 de la firmao NVIDIA enhavas du komputantajn elementojn ARM Cortex a9 (el kiuj nur unu estas pli potenca ol Cortex a8) aldone al tre potenca grafika elemento de NVIDIA mem. La procezilo Tegra 2 estos ankaŭ uzata en la tabuletaj komputiloj Gemini de la firmao ICD. Sed tie ne estas nur la procezilo Tegra 2. La firmao Texas Instruments baldaŭ prezentos la procezilojn OMAP4430/4440 (enhavantaj du ARM Cortex a9 + PowerVR SGX 540 'grafika elemento' + procezilo de signalo el tipo C64x+). Ni vidu kio okazos pli poste sed ĝis nun iPad de la firmao Apple estas pli antaŭa ol siaj rivaloj.