30 juin 2010

Progreso de telekomunikado

Hodiaŭ mi rigardis reklamon pri telefonservo kaj pensis pri stranga sorto de progreso en telekomunikado. Unue telegrafo progresis kaj permesis sendi koditajn tekstojn al foraj lokoj. Post tio oni inventis telefonon ĉar oni deziris transmeti voĉajn mesaĝojn al aliaj lokoj. Nun, denove oni plejparte uzas modernajn telefonojn ne por paroli kaj aŭdi parolojn sed por skribi kaj legi skribaĵojn!

25 juin 2010

Dua numero de Teleskopo

Mi estas jam skribinta pri surreta scienca revuo esperantlingva kies titolo estas Teleskopo. La dua numero de tiu ĉi revuo jam estas trovebla ĉi-tie. Bonajn artikolojn oni trovas en ĝi (kvankam ankoraŭ ne tiom da natur-sciencaj artikoloj).

23 juin 2010

Tertremo en Ontario

Hodiaŭ tertremo je grandeco 5.0 en la skalo Richter okazis ie en la provinco Kebekio kaj ĝi estis sentebla en parto de Kanado inkluzive de Toronto kaj nordo de Usono. Same kiel mi estas jam skribinta pri tertremoj en Anglujo, en la center-orienta parto de Kanado, kie la hodiaŭa tertremo okazis la fenomeno estas malofta. Pli aktiva tektonikaj platoj situas en la okcidenta parto de la lando (kie la provinco Brita Kolombio estas). Kiam la tertremo hodiaŭ okazis mi estis en aŭtomobilo kaj sentis nenion sed mia koramikino estis sentinta ĝin. Fakuloj diras, ke ĝi estas okazinta en profundo de 14 ĝis 18 kilometroj for de surfaco de la tero. Tio konsideriĝas relative profunda por iu tertremo.

P.S: rilate al tertremo, la fenomeno de Tŭitero estas interesa. Rigradu tiun ĉi desegnaĵon.

21 juin 2010

Anglalingvaj vortaroj

Por mi, programoj kiuj disponigas signifojn de vortoj estas utilaj. Precipe mi longtempe serĉis tiajn programojn por vortoj en la angla lingvo. Mi serĉis programon kiu povis disponigi signifojn de vortoj sen bezono por interreta konekto (t.n. offline). Nu! Finfine mi trovis la programon WordWeb kiu havas senpagan version kaj funkcias sub la mastruma sistemo Vindozo. Pri tiu ĉi programo nur io ĝenis min kaj tio estis de tempo al tempo komercaĵoj kiuj aperis dum ĝia uzado. Tial mi serĉis alian programon sen tiuj komercaĵoj. Nun mi trovis la programon Artha. Ĝi estas kreita laŭ permesilo de liberaj programoj, GNU (do tute senpaga kaj sen komercaĵoj). Ĝi estas kreita por funkcii sub linukso sed ankaŭ estas kapabla je funkciado sub vindozo. Tial mi instalis ĝin por la vindoza parto de mia komputilo kaj ĝis nun mi estas ege kontenta pro ĝia funkcio.

18 juin 2010

Venĝo de la historio

Unue iomete da historio; en 1901 la brita William Knox D'Arcy akiris ekskluzivan rajton pri serĉado kaj okaze de trovo, ekspluatado de nafto en granda parto de Irano. Pliposte li donis tiun rajton al alia brita firmao 'Burmah Oil Company'. Tiu firmao pliposte kreis subfirmaon kun titolo 'Anglo-Persian Oil Company' [eo. Anglo-persa naftofirmao]. Kaj tiu lasta firmao ankaŭ pliposte transformiĝis al Anglo-Iranian Oil Company [eo. Anglo-irana naftofirmao]. Preter tiuj ŝanĝoj de la nomo esenco de la afero restis sama; la firmao ĉefe posedata de britoj kaj la brita registaro regis super la tuta ekspluatado de nafto en Irano. En 1951 Mohamad Mosadeg iĝis ĉefministro de Irano. Malgraŭ deziro de tiama reĝo, li insistis por ŝanĝi tiun ĉi situacion rilate al nafto en Irano. Li sukcesis naciecigi nafton. La brita registaro protestis tion ĉe la internacia tribunalo por justeco en Hago sed perdis la proceson. Mosadeg ne estis religia (li estis sekulara) kaj ne estis kontraŭ la okcidentaj landoj (precipe Usono). Indikoj montras, ke li deziris modernan registaron por Irano. En printempo 1953 pro deziro de Britio, la usona prezidento Eisenhower permesis CIA-on por, ke ili planu kaj plenumu puĉon kontraŭ la registaro de Mosadeg. La puĉo sukcesis kaj Mosadeg devigiĝis eksiĝi (la operaco de CIA nomiĝas la operaco Ajax). Post tio, konsorcio formiĝis kaj la Anglo-irana naftofirmao revenis al Irano sed ĉi-foje ĝi akceptis dividi la profitojn 50-50% kun Irano. Ankaŭ ĝi plu ne havis ekskluzivan rajton super nafto en Irano. Nun, usonaj kaj francaj naftofirmaoj ankaŭ partoprenis en ekspluatado de nafto kaj gajnis monon. La anglo-irana naftofirmao en 1954 iĝis la firmao 'British Petrolium'. Malvenko de Mosadeg frakasis sekularajn demokratojn en Irano sed ne forigis malkontenton de la irana popolo. En 1979 ili faris revolucion ĉi-foje subtenante religiajn islamistojn.

Miaopinie tio estas pro ironio de historio, ke la firmao 'British Petrolium' nun estas kulpa pro la plej granda naturmedia katastrofo en Usono (ne forgesu rolon de Eisenhower kaj CIA en puĉo kontraŭ Mosadeg). Fine, eble ekzistas ia ĉiela justeco!

15 juin 2010

Futbalo

Kiel mi estas antaŭe jam skribinta, min ne multe interesas spekti kaj sekvi novaĵojn de sportaj eventoj kiel ekzemple la monda ĉampionumo de futbalo. Aliflanke la evento estas tiom granda kaj grava, ke finfine ne eblas eskapi ĝin. Unue min ege impresis reago de Nelson Mandela alfronte al bedaŭrinda morto de lia familiano. Li estas tre grandanima homo; homo kies ĝojo faras nacion ĝoja sed li ne permesas, ke lia malĝojo efiku ĝojon de tiu nacio. Homoj kun tiaj spiritaj fortecoj rare aperas. La 20-a jarcento vidis kelkajn el ili; Martin Luther King, Jr., Mahatmo Gandio, La nuna Dalai-Lamao kaj Nelson Mandela. Mi ege respektas tiajn homojn.

Sed krom tio ĉio, ankoraŭ por mi ne estas komprenebla, ke kial usonanoj kaj kanadanoj nomas tiun ludon en kiu piedoj (foot) havas la plej malgrandan interagon kun pilkoj (ball) futbalo! Al mi pli logike ŝajnas, ke la eŭropa (asocia) piedpilkado nomiĝu 'futbalo'. Ĉiuokaze tio ne gravas ĉar la mondo ĉefe rekonas tiun lastan ludon kiel futbalo!

13 juin 2010

Interesa filmeto

Se vi scipovas la anglan lingvon, mi rekomendas spekton de tiu ĉi tre interesa filmeto. Ege instrua kaj grandparte ĝusta!

7 juin 2010

Denove pri Israelo kaj Palestino

Estas bone sidi malproksime, malinfluite kaj sobre, objektive juĝi aferojn kiuj ne povas efiki viajn viviojn. Sed je la fino tie ĉiam estas homoj kies vivoj estas rekte influitaj pro eventoj. Denove okazaĵoj rilate al konflikto inter Israelo kaj palestinanoj iĝis novaĵo kaj kaptis atentojn de la mondanoj. Kaj kiel kutime, denove debatoj estis ĉefe je du kontraŭaj ekstremoj de la ebleco. Denove aperis du versioj de eventoj tute ne interpacigeblaj; akcepti verecon de unu el ili faras la alian tute ne probablan. Mi antaŭe estas jam skribinta pri graveco de vidangulo en percepto de eventoj (tie kaj ĉi-tie). Mirinde en kazo de konflikto inter Israelo kaj palestinanoj, homoj ofte inklinas forgesi tiun fakton kaj lasi sin al emocioj kaj senpensaj perceptoj. Ĝuste pro tio, la israela armeo provis pli frue prezenti sian version de la eventoj. Filmoj pretigitaj de la israela armeo metiĝis sur la retejo Jutubo kaj ripete spektiĝis per televidaj novaĵoprogramoj. Sed strange ĉi-foje la batalo por publika percepto estis jam komencinta antaŭ la batalo mem.

Homoj malfacile kapablis akcepti, ke israelaj elitaj soldatoj kiuj subglitas de helikopteroj sur ŝipoj povas tiel esti surprizitaj. Tio simple ne eblis. Nu! En kinfilmoj oni ĉiam vidas heroojn, elitajn soldatojn sukcesaj!

Aliflanke estis mokado de palestinanoj en Gazao fare de iuj israelanoj kiu pli inklinigis la publikon por akcepti, ke en Gazao ordinaraj palestinanoj vere suferas. Mokadoj kiel tiu ĉi anonco de la israela registaro pri fajna manĝejo en Gazao. Aŭ tiu ĉi filmo kiu mokas helpintencajn ŝipojn. La vero estas, ke embargo efikas vivojn de ordinaraj palestinanoj en Gazao kaj fakte ĝia celo ankaŭ dekomence estis tio. La embargo fakte ne estis por preventi atingon de armiloj pere de Hamaso, sed por premi loĝantojn de Gazao por ke ili renversu la reĝimon de Hamaso tie. Tiu strategio ĝis nun ne funkciis. Mi persone opinias, ke la israela registaro devas serĉi aliajn vojojn por tio.

Finfine kiu gajnis pri eventoj de helpoŝipoj? Islamistoj en Turkio estas la plej grandaj gajnintoj. Islama respubliko en Irano estas alia gajninto de la situacio. Ekstremistoj en la israela registaro ankaŭ gajnis ĉar ili alifoje kapablis diri al israelanoj, ke ni pravis kiam ni diris, ke la tuta mondo estas kontraŭ Israelo malgraŭ ĉion kiun ni faras.

Perdintoj estas moderaj israelanoj, palestinanoj kaj ordinaraj loĝantoj de Gazao.

Tie estas jam longa debato kaj komentoj en iPernity farita de Reza (..1.. , ..2.. , ..3..) kaj Rita (..1.. , ..2.. , ..3.. , ..4..).