26 juill. 2011

Ne ĉiu ...

"Ne ĉiu islamano estas teroristo, sed ĉiu teroristo estas islamano". Dum tuto de mia vivo mi ne estas aŭdinta esprimon pli sensencan ol la ĉi-supra. Okaze de terura, kaj korŝira evento terorista en Norvegio, mi devas konsenti nian amikon Reza.

18 juill. 2011

Lasta vojaĝo

Ĉi-semajne kiam la kosmopramo Atlantis sur-ter-revenos, tiam funkciado de la usonaj kosmopramoj nome ’space shuttle’ haltos. Tiuj kosmopramoj formis gravan parton de la historio de la kosma esploro, inspiris imagadon de multaj ĉirkaŭ la mondo kaj estis kiel simboloj kiuj atestis sciencan kaj teknologian sukceson de Usono. Oni prezentis skemojn de ili por montri kapablojn de softvaroj rilataj al perkomputila desegnado (en. computer aided design - CAD). En sciencfikciaj kinfilmoj iam oni montris ilin en grandaj nombroj kaj ofte uzataj por savi la planedon.

Post fino de la kosmopramoj ’space shuttle’, dum kelkaj venontaj jaroj nur Rusio per siaj kosmoŝipoj Sojuz havas fidindan kaj jam establitan kapablon por sendi homojn en kosmon. Eble kelkaj el la legantoj estas jam aŭdintaj tiun ĉi rakonton; la usona agentejo por la kosma esploro (NASA) konstatis, ke en la orbito de la tero plumoj ne utilas por skribi. Ili elspezis milionojn da dolaro por produkti plumojn kiuj funkcias en la orbita mikrogravito. Samtempe rusoj alfrontiĝis al sama problemo kaj nur uzis krajonojn anstataŭ plumoj. Nu, ĉi-tie oni priklarigas, ke kial tiu rakonto ne estas vera. Sed la rakonto havas erojn de la vero en si mem. Tiuj kiuj estas uzantaj la rusajn pafilojn AK-47 Kalaŝnikov kaj havas eblecon por kompari okcidentajn pafilojn kun ĝi, ofte atestas, ke la rusa pafilo estas pli malmoderna sed samtempa pli fortika.

Kompreneble oni ne devas forgesi, ke la usonaj kosmopramoj estas multe pli grandaj ol la rusaj kosmoŝipoj kaj disponigas multe pli da komforto por kosmonaŭtoj kompare al ili. Sed havante tiujn ĉi avataĝojn, ili estas ankaŭ multe pli multekostaj kompare al la rusa rivalo. Kompreneble la usonaj kosmopramoj kapablas plenumi taskojn kiujn Sojuz ne kapablas fari. Sed ĝuste rusoj konscie estas decidintaj plenumi diversajn taskojn per diversaj rimedoj dum Usono decidis konstrui aparaton kapablan al plenumo de multaj el tiuj taskoj. Finfine tiu ĉi diferenco estas pravigebla nur kiam oni aldonas tiun konsideron, ke la usonaj kosmopramoj devis esti reuzeblaj lanĉ-aparatoj. Bedaŭrinde dum 30 jaroj da uzado oni konstatis, ke ili ne estas tiom reuzeblaj kiel oni unue pensis.

Pasintece estis alia halto inter homportantaj kosmoprogramoj de Usono. Tio okazis en la 1970-aj jaroj kiam la programo Apollo haltis kaj la kosmopramoj ’space shuttle’ ankoraŭ ne estis pretaj. Konsekvenco de tiu halto, estis malsukceso en riparo de la kosmostacio Skylab kaj fine ĝia re-en-ter-veno. Kvankam pro tiu evento nun ekzistas malkomforto rilate al la internacia kosmostacio (en. International Space Station - ISS) tamen ĉi-foje almenaŭ ĝis kelkaj jaroj la internacia kosma programo povas uzi la rusan programon.

7 juill. 2011

Pri limoj de jura sistemo kaj mensogoj

Lastatempe du juro-rilataj aferoj kaptis atenton de multaj ne nur en Usono sed ĉirkaŭ la mondo. Unu aspekto de tiuj du aferoj ŝajnis al mi interesa; rolo de mensogo.

Ĉi-semajne ĵurio de tribunalo en Orlando (Florido) verdiktis, ke ili ne estas konvinkitaj pri kulpo de s-ino Casey Anthony rilate al morto de ŝia juna filineto Caylee. La usona publiko estas furioza pri tiu ĉi verdikto. Dank’ al kontribuo de amaskomunikiloj, s-ino Anthony eble estas la plej abomenata akuzito en Usono. La publika opinio rigardas ŝin kiel ege malmorala kaj senzorga patrino. Tiu fakto estas pruvita, ke ŝi estas raportinta malaperon de sia filineto al polico monato post ŝia malapero. Ankaŭ dum enketo de polico, ŝi estas mensoginta plurfoje. Ŝi unue estas asertinta, ke Caylee estis forkaptita de vartistino. Pliposte en la tribunalo ŝi estas dirtinta, ke la knabineto estas dronita en baseno. Pro tiuj mensogoj kaj surbaze de ŝia konduto, la publika opinio malestimas (kaj abomenas) s-inon Anthony.

Persekutistoj ankaŭ provis pruvi, ke malbona patrino kiel s-ino Anthony havas sufiĉe da motivo kaj kapablas murdi sian filinon. Sed kvankam prikondutaj elementoj forte indikas tion, materiaj indikaĵoj estas magraj. Ĝuste ĉar materiaj indikaĵoj estis nesufiĉaj, ĵurio ne estis konvinkita, ke s-ino Anthony estas murdinta sian filinon, Caylee. Mi ankaŭ opinias same kiel la ĵurio. Se iam iuj krimfarintoj eskapas juran sistemon, tio estas pli bona ol vidi, ke senkulpaj personoj estas punitaj pro eraroj.

La dua evento estis liberiĝo de Dominique Strauss-Kahn la eksestro de la internacia monunua fonduso (IMF). Antaŭ nelonge servistino de hotelo akuzis, ke s-ro Strauss-Kahn estas seksatencinta ŝin. La usona polico arestis la akuziton. Aresto pro tiuj akuzoj kaŭzis, ke s-ro Kahn perdu sian postenon. Lastatempe enketistoj trovis, ke la akuzinta servistino estas mensonginta plurfoje. Multaj aferoj en ŝiaj asertoj ne estas interkongruaj. Problemo estas tio, ke nun asertoj de la servistino ŝajnas tute ne fidindaj. Polico estas asertinta, ke se problemoj ĉirkaŭ fidindeco de la servistino estus nur unu aŭ du, tiam oni povus daŭrigi juran persekuton de s-ro Kahn. Sed kun tiom da problemoj plu ne eblas sendube pruvi kulpon de s-ro Kahn.

Mi simpatias nek s-inon Anthony nek s-ron Strauss-Kahn. Tute eblas, ke ili ambaŭ estu kulpaj pri krimoj pri kiuj ili estas akuzataj. Sed la bona jura sistemo vole-nevole ĉiam havas limojn. Limoj sen kiuj ne eblas protekti senkulpulojn kontraŭ maljusteco. Kvankam tio estas malplaĉa, tamen oni devas akcepti tiajn limojn. Ĝuste pro tiaj limoj akuzito malgraŭ siaj mensogoj ne estas kondamnita kaj akuzinto pro siaj mensogoj estas perdinta ŝancon por pruvi sian pravecon.

1 juill. 2011

Drinkaĵoj kaj teknologio

Superkondukeco estas fenomeno kiam materio perdas sian elektran reziston (la elektra rezisto iĝas nul). Kiam unue superkondukeco malkovriĝis oni devis malvarmigi superkondukantajn materiojn je malaltegaj temperaturoj (ofte nur iomete pli alta ol la nulpunkto en la absoluta temperaturskalo - esprimita per mezuruno Kelvin). Pliposte troviĝis ceramikaj materioj kiuj povis iĝi superkondukantaj je pli altaj temperaturoj (ankoraŭ ege pli malaltaj ol la kutimaj temperaturoj de nia vivomedio). Oni produktas superkondukantajn materiojn uzante diversajn procezojn.

Por certa grupo da materioj enhavantaj feron, oni devas almeti ilin je kontakto kun aero. Tiel post kelkaj monatoj da kontakto kun aero oni povas malvarmigi tiajn materiojn kaj uzi ilin kiel superkondukanta (ankoraŭ malvarmigi ilin estas necesa). Nun japanaj esploristoj estas montrintaj, ke meti tiujn materiojn en alkoholaj drinkaĵoj povas rapidigi la procezon. Tiuj esploristoj estas metinta la materiojn en drinkaĵoj kiel ruĝa vino, sakeo, ŝoĉuo kaj iuj aliaj drinkaĵoj. Rezulto montris, ke la materio povis montri superkondukecon post nur unu tago de submergiĝo en la drinkaĵoj. Tio estas nur krei la materion kaj ĝi ankoraŭ devas malvarmiĝi je malaltegaj temperaturoj por motri suprekondukecon. Eksperimentoj ŝajne estas montrintaj, ke ruĝa vino estas la plej efika inter tiuj drinkaĵoj. Fizika mekanismo kiu kaŭzas tiun fenomenon ankoraŭ ne estas klara.

Permesu min saluti japanajn esploristojn dirante 'Kanpaj' (kanpaj estas japana esprimo por tosti).