25 févr. 2012

Pri aŭtomataj tradukservoj

Mi komencis uzi interretajn aŭtomatajn tradukservojn kiam mi estis jam en Eŭropo. Tiutempe ankoraŭ la tradukservo de Guglo ne ekzistis. Mi ĉefe uzis ĝin por trovi vortojn pri kiuj mi dubis sed proksimume jam konis. Tiusence mi uzis ilin, plie kiel interreta vortaro kaj ne por traduko de kompleta frazo. Je ĝia komenco mi unu aŭ du foje provis tradukservon de guglo.

Nu! Tiutempe la servo ankoraŭ ne estas bona kaj rezultoj ne tiom akceptebla. Vortoj ne elektiĝis adekvate kaj frazoj gramatike estis teruraj. Tiam mi lernis, ke mi produnte alfrontiĝu al tiaj aŭtomataj tradukservoj. Jaroj pasis, kaj mi ege malpli uzis tiujn servojn ĝis kiam mi laboris en la universitato Ryerson. Barata kolego estis verkinta artikolon kaj sendi ĝin al kanada scienca revuo. Kiel kara leganto eble jam scias, en kanado ekzistas du oficialaj lingvoj. Kvankam ne necesis aperigi la tutan artikolon en tiuj ambaŭ lingvoj, sed mia kolego devis krom la originala lingvo angla almenaŭ verki resumon franclingvan por sia artikolo. Tiel ŝajnas, ke li estis provinta fari tion si mem.

Post iom da strebo li estis trovinta, ke mi jam scipovas la francan. Tial li venis al mi kaj demandis, ke ĉu mi povas helpi lin. Mi respondis jes kaj petis ke li donu lian anglalingve verkitan resumon por, ke mi traduku ĝin al la franca. Li faris tion sed ankaŭ sendis franclingvan tradukon de tiu resumo farita de la tradukservo de guglo. Vidinte ĝin mi estas plaĉe surprizata. La kvalito de tiu traduko estis ege pli bona ol tio kion mi atendis. Vortoj estis pli ĝuste elektitaj kaj kvankam gramatiko ankoraŭ ne estis seneara sed almenaŭ pli akceptebla. Fakte kvalito de tiu aŭtomata traduko estis tiom bona, ke mi nur bezonis iom modifi ĝin por fari bonan tradukon de la resumo kaj sendi ĝin al mia kolego.

Post tiu tago mi en aliaj okazoj provis aŭtomatan tradukservon de guglo (neniam malprodunte, ne sen post kontrolo kaj neniam cele al seriozaj aferoj), kaj ĉiam estis impresita de ĝia pliboniĝo. Mi pensas, ke rezultoj de la tradukservo ne havu iun saman kvaliton por ĉiuj lingvoj, sed aldono de Esperanto al tiu servo estas ja bona novaĵo.

19 févr. 2012

Konflikto kiu povas rezultigi militon

Tra longega tempo dum kiu mi ne skribis ĉi-tie, multaj aferoj okazis. Mi deziris skribi pri kelkaj el ili sed ne faris tion kaj nun plu ne estas certa, ke ĉu mi sukcesos skribi pri pasintajn okazaĵojn kiuj plu ne estas aktualaj. Tial mi hodiaŭ skribos pri nur unu afero kiu ankoraŭ estas aktuala. Alfrontiĝo kiu jam de iom da tempo ekzistis inter la islama respubliko en Irano kaj Israelo kaj ĝis nun ĉefe okazis en ombroj iĝis videbla antaŭ okuloj de la ordinara publiko. Malgraŭ tiu fakto, ke ĉiu povas ligi eventojn al unu el la du flankoj de tiu konflikto, tamen ankoraŭ ne eblas laŭjure pruvi ilin (tio povas esti pro tio ke aŭ materiaj pruvoj ne estas sufiĉaj aŭ eble pro tio, ke politika volo por eniri grandskalan militan alfrontiĝon ankoraŭ mankas al ambaŭ flankoj).

Oni devas agnoski, ke kaŝoperacioj de Israelo ĝis nun estis pli sukcesaj. Jam en junio 2010 la informadika vermprogramo Stuksnet sukcesis kripligi nukleajn inastalaĵojn en Irano. Ĝis nun almenaŭ kvin personoj rilataj al la nuklea programo en Irano estas murdintaj. Diversaj okcidentaj amaskomunikiloj atestas, ke Israelo iel ludas rolon en tiuj murdoj (sen laci materiajn pruvojn). Kelkaj suspektindaj eksplodoj en nukleaj kaj armeaj instalaĵoj en Irano ankaŭ eble povas ligiĝi al tiaj kaŝoperacioj (ezkemple tiu eksplodo proksime al la urbo Isfahano). Kompare al tiuj sukcesaj atingoj, la islama respubliko ne estas elmontrinta sukcesan kapablon por frapi israel-rilatajn celojn. Se akcepti, ke bombatakoj en Barato, Kartvelio kaj Tajlando estas plenumitaj laŭ ordo de la islama respubliko aŭ pere de ĝiaj agentoj, tiam ili nur montras ke la islama respubliko ne estas sufiĉe kapabla por plenumi tiajn kaŝoperaciojn. Preskaŭ ĉiuj el tiuj atakoj malsukcesis.

Demando estas tio, ke ĉu israelo atakos al Irano? Respondon al tiu demando mi ne scias. Malgraŭ tio mi estas preskaŭ certa, ke se Israelo komencos militon kontraŭ Irano ĝi sole ne kapablos daŭrigi ĝin kaj tio rezultigos, ke Usono ankaŭ devas interveni en tiu milito (favore al Israelo kompreneble). Kompreneble Usono havas militan kapablon por detrui Iranon kaj forigi minacon (laŭ la Okcidento) estigitan de la islama respubliko, sed mi dubas, ke la usona registaro volas fari tion. Post Afganio kaj Irako mi dubas, ke alia milito estos populara ĉe la usona publiko. Ankaŭ ĉu Obama kiel ricevinto de Noberpremio por paco riskos komenci militon kiu povas esti ege pli longa kaj dolora kompare al la du antaŭaj militoj?

Al mi tiel ŝajnas, ke ĝis iom da tempo Usono kontentigos sin je pli severaj ekonomia embargo kaj punoj kontraŭ financaj organizaĵoj de la islama respubliko. Dum tiu periodo Usono devas malfacile strebi por malhelpi atakon de Israelo kontraŭ la islama respubliko en Irano.