17 mai 2014

Ĉu ŝoka opinisondado

Dum kelkaj antaŭaj tagoj estis vaste diskonigita rezulto de studo pri antisemitismaj sintenoj en pli ol 100 landoj ĉirkaŭ la mondo. CNN titolis "senpredesenca tutmondo studo trovis 1 el ĉiuj 4 plenkreskuloj kontraŭjuda". Revuoj Time kaj the Gaurdian ankaŭ uzis similajn ĉeftitolojn pri la stduo. CBS titolis "ŝoka opinienketo: pli ol 1 el ĉiuj 4 plenkreskuloj en la mondo esti kontraŭjuda". Retmagazino 'The Wire' diras "duono de homoj pridemanditaj de ADL ne scias kio estas Holokaŭsto". Christian Post skribis "Triono de la mondoloĝantoj kredas, ke Holokaŭsto estas mito". En diversaj landoj, oni demandas pri pli lokaj rezultoj de la studo; Oni informas, ke "kvarono de germanoj estas taksitaj kiel kontraŭjudaj". Oni demandas ĉu antisemitismo estas vere tiom severa en Francio? 44% de bulgaroj estas kontraŭjudaj. Norvegio estas la plej kontraŭjuda lando en Skandinavio kaj la Svedio estas unu el la maplej kontraŭjudaj landoj en la mondo (nur dudekono de svedoj estas tiaj). Oni devas atendi pli da reagoj al tiu studo; jam judaj gvidantoj estas postulintaj, ke eŭropaj landoj komisiu specialajn instancojn por pritrakti antisemitismon. Kaj kompreneble pli potenca Israelo estas kiel respondo al kontraŭjudaj sintenoj en la mondo.

Tio ĉio estas rezulto de nur unu studo komisiita de la kontraŭ-kalumnia ligo (en. Anti-defamation League). La organizaĵo estas fondinta en 1913 kaj laŭ sia propra deklaro "celas batali antisemitismon kaj ĉiujn formojn de bigotecon, defendi demokratajn idealojn kaj protekti civitajn rajtojn de ĉiuj". Sed la ĉefa celo de la organizaĵo estas ĉefe studi kaj raporti pri antisemitismo. Nur kelkaj artikoloj mencias dubojn pri rezultojn de tutmonda studo farita de la kontraŭ-kalumnia ligo. The Jewish Daily Forward nur aludas al tiuj duboj. Noah Feldman ankaŭ skribas ĉi-teme sub titolo, "kiel pritaksi la mondon kiel kontraŭjuda". Novjorka Magazino ankaŭ pritaksas la studon difekta.

Do kio estas problemo de studo? Studo estas farita per intervji pli ol 53000 plenkreskajn homojn en 96 lingvoj kaj pli ol 100 landoj (averaĝe 530 personoj en ĉiu lando). Eraran marĝenon estas taksita plus/minus 4.4 procento en la plejparto de la landoj. Do ekzemple kiam la studo montras, ke 44% da bulgaroj havas antisemitajn tendecojn, tio devas interpretiĝi kiel 39.6% ĝis 48.4% do se konsideri la populacion de plenkreska bulgaroj kiel 4,950,000 tio rezultigas, ke aŭ 1,960,000 aŭ 2,396,000 bulgaroj estas kontraŭjudaj. Oni ne forgesu, ke la erara marĝeno nur esprimas erarojn rilataj al ekzemplo-elektado.

La kontraŭ-kalumnia ligo estas prezentita 11 stereotipojn rilate al judoj. Ĉu laŭ la respondonto judoj havas tro da influo sur politiko, financo. Ĉu laŭ la opinio de pridemandito judoj estas pli lojalaj al Israelo ol al lando en kiu ili loĝas, ĉu judoj estas kialoj por plejparto de militoj en la mondo, k.t.p. Respondontoj povis respondi per 'vero', 'probabla vero', 'probable malvero' aŭ 'malvero'. Se iu estas respondinta 'vero' aŭ 'probabla vero' al 6 el 11 demandoj, tiam la studo estas konsiderinta tiun personon kiel kontraŭjuda. Kial 6 el 11 kaj ekzemple kio okazas kiam oni taksas 4 aŭ 5 el tiujn frazojn kiel vera aŭ probable vera aserto? Ĉu tiuj personoj kiuj esprimis pozitivajn respondojn al 6 demandoj povas konsideriĝi same kontraŭjudaj kiel tiuj kiuj estas taksintaj 10 aŭ ĉiujn demandojn kiel veraj aŭ probable veraj? Kiu diferenco estas inter tiu kiu estas konsiderinta 6 el la supraj demandoj veraj kompare al tiu kiu estas taksinta 6 frazojn probable vera? Ĉu respondi per 'probable vera' ne devas konsideriĝi kiel la respondinto ne estis certa pri vereco de la frazo?

Antaŭaj studoj (ekzemple ĉi-tie) estas elmontrintaj kiom opinisondadoj povas iĝi malakurataj pri biasoj en vortado kaj frazfarado de demandoj. Tio specife estas tikla afero kiam iu studo estas plenumata tra diversaj nacioj kaj kulturoj. Ekzemple ĉu konsideri influon de judoj en financo aŭ informomedioj devas ĉiam indiki negativan aferon? Ekzemple irananoj ofte laŭdante mencias, nombron de judaj sciencistoj kiuj estas ricevintaj nobel-premion (kaj iam komparas tiun nombron kun tiu de premiitaj islamaj sciencistoj). Povas esti, ke en iuj landoj, grupo da respondintoj estas pritaksintaj influon de judoj en financo kaj informomedioj kiel ekzemplo de sukceso kaj laboremo.

La studo montras, ke arabaj landoj havas la plej grandan inklinon al kontraŭjudaj sintenoj (Palestinanoj la plej granda tie kaj Gazao kun 93% da respondintoj). Ĉu tio ne povas esti ĉar Israelo asertas sin kiel plenumanto de deziroj kaj aspiroj de ĉiuj judoj, ĉie ĉirkaŭ la mondo?

La kontraŭ-kalumnia ligo mem asertas, ke plano de opinisondado estas surbaze de metodo disvolvita en 1960-aj jaroj. Laŭ la organizaĵo, la studo estas neniam antaŭe plenumita ekster Usono, do oni ne kapablos kompari ĝiajn rezultojn kun rezultoj de similaj aŭ samcelaj studoj aŭ opinisondadoj.

Miaopinie oni devas prudente alproksimiĝi al interpreto de rezultoj de ĉi tiu studo kaj ĝenerale ĉiuj sociaj studoj kaj opinisodadoj.

11 mai 2014

Pli da blogaĵoj survoje

Ho ve! Mi neniam pensis, ke dum unu jaro mi skribos neniun blogaĵon ĉi-tie! Sed jam okazis tio. Nun mi decidis skribi iomete pli ĉi-tie malgraŭ, ke ĝenerala tendeco estas forlasi blogojn kaj skribi sur taŭitero kaj fejsbuko. Mi provos fari ion kontraŭ tiu tendenco.

10 mai 2014

Pri Rusio kaj Ukrainio

Mi ĉiam miras, ke kiel facile eblas deturni atenton de anojn de ia grupo for de problemoj de ilia propra grupo simple prezentante al ili malamikojn kiuj ne estas iliaj samlandanoj, samlingvanoj, samreligianoj, ktp. Ĝuste pro tia facileco, nun rusianoj (rusoj en Rusio mem) apogas agojn de siaj regantoj rilate Ukrainion kaj tial populareco de s-ro Putin estas pliigita je altaj niveloj. Per multaj de rusianoj li nun estas konsiderata kiel heroo kaj protektanto de ĉiuj rusoj ĉie ĉirkaŭ la mondo. Patriotaj sentimentoj estas altaj kaj rusoj ĉe interretaj forumoj pravigas agojn kaj sintenojn de la rusa registaro.

El vidpunkto de rusoj en Rusio, ili apartenas al granda nacio. Ilia lando estas liberiginta Eŭropon kaj venkinta faŝismon dum la dua mondmilito. Ili vidas sian ŝtaton kiel vera heredanto de ŝtato kiu dum longa tempo estis staranta egale kaj kontraŭ la nura alia superpotenco de la dudeka jarcento, Usono. Pensante tiel, por ili estos tute natura, ke ilia lando nun meritas havi bufrozon propran al si. Tio estos natura, ke ilia lando estu ĉirkaŭata de amikaj najbaroj. Kaj se tiuj najbaroj intencus fari malamikaj gestojn tiam perforti ilin al obeado estus iel pravigebla. Kompreneble tio ĉio nur estas sentimentoj ne esperimataj. Esprimataj kialo por aventuri en Ukrainio povas esti protekto de ruslingvanoj kiuj estas minacataj de faŝista grupo da potencouzurpantoj en Kievo. Tiel el vidpunkto de rusianoj aneksi Krimeon kaj fueli ribeladon en orienta parto de Ukrainio estas tute bona kaj justa.

Malgraŭ tio ĉio, sukcesoj de s-ro Putin en Ukrainio ankaŭ povas interpretiĝi kiel iaj malsukcesoj de la rusa diplomatia aparato. Ekzemple konsideru anekson de Krimeo; tio kvankam per rusianoj povas kosideriĝi kiel historia justa movo por regajni perditan teritorion de Rusio, tamen povas ankaŭ interpretiĝi, ke la rusa registaro estas rezigninta pri ideo de konservi ian ajn influon super la tuto de Ukrainio (do preni Krimeon kaj forlasi la ceteron je influo de la Okcidento). Ankaŭ la okcidenta eŭropo dum konflikto estis grandparte senpova inter aliaj kialoj ankaŭ pro sia dependeco al Rusio rilate energion. Kvankam tiu dependeco ĉi-foje ebligis sukceson por Rusio en la konflikto rilate Ukrainion tamen ankaŭ estis kiel ŝoko kiu vekis la okcidenton kaj Eŭropon. Nun la eŭropaj landoj provos malpliigi siajn dependecojn de energio al Rusio. Tiu grave malpliigos influon de Rusio super okazaĵoj en Eŭropo estonte. 

Longtempe antaŭ apero de artikolo titolita "America's Pacific Century" [la usona centjaro de Pacifiko] en 2011 estis evidenta, ke Usono malpli konsideras Rusion kiel minaco aŭ rivalo kaj deziras koncentri sin je la aferoj de Sudazio kaj Pacifiko (ĉefe tiuj rilataj al Ĉinio). Nun, s-ro Putin estas sukcesa por allogi la tutan atenton de Usono. Tio povas estonte pliigi defiojn al kiuj Rusio povas alfrontiĝi. Kvankam tio estas bona preteksto por silentigi internajn protestojn al kiuj estas alfrontata Putin tamen ankaŭ povas grave malpliigi komforton de Rusio.
Putin vizitas Krimeon post aneksi ĝin al Rusio
Aneksante Krimeon, Rusio estas forlasinta sian ĝisnunan sintenon rilate al sia influosfero. Ĝis nun, okaze de alfrontiĝo al defioj, Rusio ĉefe estis kontenta je kripli la minacon kun krei ribelajn enklavojn ene de la minacanta teritorio. Tio ekzemple okazis en kazo de Sud-Osetio kaj Abĥazio en Kartvelio aŭ Ĉednestrio en Moldavio. Tiuj enklavoj estas grandparte dependaj de financaj kaj materiaj helpoj de Rusio kaj ankaŭ ĉar ne kapablas krei prosperan ekonomio, do ŝarĝo por tiu lando. Krimeo estos eĉ pli granda ŝarĝo por jam malforta ekonomio de Rusio. Planoj por fari ĝin kiel ia Lasvegaso (kvankam antaŭe Putin estas espriminta forte malfavoran opinion rilate vetludcentrojn) ne ŝajnas ege promesplenaj. Ankaŭ ekonomia situacio de la antaŭmenciitaj regionoj povas indiki, ke kiel aferoj okazos en Krimeo. Subtenitaj de Rusio notinda ekonomia prospero en Sud-Osetio, Abĥazio kaj Ĉednestrio ne estas realigita.

Kun konsenti pri aventuroj de Putin en Ukrainio kaj senigo de si je rajto de protesto, rusianoj estas nun rezignintaj ideon de pliboniĝo de situacio rilate al vasta kaj ĉie-ekzista koruptado kiu estas grava problemo de ilia lando hodiaŭ. Oni ne menciu, ke dum konflikto registaro estas jam aginta por ŝanĝi situacion de la liberesprimo en Rusio. Ekzemple farante leĝojn kiuj limigas liberecon de blogantoj aŭ malpremesas uzon de esprimoj kiuj povas konsideriĝi ofendaj en arto. Sub la nunaj kondiĉoj Putin estos reĝo preter ĉiaj kritikoj. Li estas jam klariginta, ke li ne ambicias esti komparata kun Stalin sed Petro la Granda. Ĉiu ambicio kiun li havas, lia ideoj estas danĝeraj ĉar li agas nome de protekto de rusetnanoj. Tio signifas, ke li konsideras rusetnanojn iel apartaj de ceteraj homoj. Iuj kiuj meritas aldonan atenton. Kompreneble eŭropanoj jam konas katastrofajn rezultojn de similaj ideoj. Pasinte Hitler kaj Milošević estas prezentintaj du ekzemplojn pri homoj kiuj konsideras iun etnon rajtigita je aparta atento kaj traktado. Malgraŭ tio ĉio, S-ro Putin plejeble regos super Rusio por longa tempo kaj sub lia regado, liaj riĉaj amikoj pliriĉiĝos. Tamen mi demandas min; kia estos situacio de ordinaraj rusianoj sub lia regado.